Op 13 maart ging het Café over de oude Gemeenteschool aan de Hoge Morsweg. De avond werd gehouden in de kantine van Akerboom Yacht Equipment (AYE), dat eigenaar is van het oude schoolgebouw. Akerboom wil de school laten restaureren en gaan gebruiken als nieuwe kantine en als opleidingsschool voor eigen personeel. De opkomst is erg groot met zo’n honderd personen. Dat zijn niet alleen Leidenaren, maar ook mensen uit Oegstgeest, die hier via de Historische Vereniging Oegstgeest gekomen zijn.

De eerste spreker is Jitse Krenn, assistent-manager Engineering bij AYE. Hij vertelt over het bedrijf dat in 1860 wordt opgericht en zich in 1986 heeft aangesloten bij de Koninklijke De Vries Groep. In 1928 komt de familie Akerboom aan de Hoge Morsweg terecht. AYE bouwt al lang geen schepen meer, maar maakt wel uitrusting voor (super)jachten. Je kan hierbij denken aan aandrijfmechanismen, platforms, loopplanken, trappen, apparatuur. Het is allemaal maat- en precisiewerk. De mensen bij Akerboom zijn trots op hun werk. AYE- personeel bouwt de uitrusting in op de plaats van het schip, ook in het buitenland.

Jacques Thorn van de Historische Vereniging Oegstgeest heeft onderzoek gedaan naar de Gemeenteschool en de omgeving. In de tijd dat de Hoge Morsweg nog bij Oegstgeest hoort (tot 1963), is het tot aan de Morsweg een rustige buurt met één lange straat. Omdat Leiden dichterbij is, gaan de kinderen vaak naar de stad op school. Als gevolg van de Onderwijswetten van 1857 en 1878 wordt het onderwijs duurder. Daarom vraagt Leiden voor kinderen van buiten de stad 25 gulden per jaar. Dit is reden voor Oegstgeest om zelf een school met twee lokalen en een onderwijzerswoning aan de Hoge Morsweg te bouwen. De architect is de jonge W.C. Mulder, die later ook o.a. het Leidse volkshuis en Uitgeverij Sijthoff ontwerpt. In 1900 is er nog een lokaal aangebouwd. Halverwege de dertiger jaren is de school gesloten. Daarna is het gebouw nog gebruikt als tapijten- en mattenfabriekje en een schuimplasticfabriek. In 2002 is het overgenomen door de gemeente en nu is het in bezit van Akerboom.

De derde spreker is architect Max Hoffer van Ox-architecten. Hij heeft in 2024 een ontwerp gemaakt voor restauratie, vooral van de buitenkant en het dak van het gebouw.  De oude school is sinds 2012 een gemeentelijk monument. De constructie van het dak moet vernieuwd en hersteld worden. De kleur wit verdwijnt van de voorgevel en er komen nieuwe kozijnen in de vroegere kleuren. De gevel wordt ook opnieuw gevoegd. Twee lokalen worden samen een kantine-ruimte met keuken en het derde lokaal wordt geschikt voor bedrijfstrainingen.

Als laatste spreker horen we Vincent Moerenhout, projectleider van Burgy Bouwbedrijf. Hij vertelt over wat ze bij de restauratie tegen zijn gekomen. Vaak onverwachte dingen die dan weer direct om een oplossing vragen. Zoals beschadigd metselwerk, houtrot, schade aan het dakbeschot of balken. De dakpannen moeten schoon gemaakt worden. Als de witte verf van de voorgevel weg is moeten er nieuwe voegen komen. Ze proberen alles om het monument in de oude staat terug te brengen. Bij Burgy werken zo’n honderd professionals, die trots zijn op hun vak, maar ook veel mensen met een leerwerkplek of stageplaats.

Het Café eindigt met de zeepkist. Daarop mag iedereen die iets over erfgoed weet te melden daar twee minuten iets over vertellen. Deze keer is het Frits van Oosten over het kunstwerk Glas in Beton. Dit is uit het afgebroken Belastingkantoor gehaald en tijdelijk opgeslagen. Om te zorgen dat het herplaatst kan worden in de nieuwbouw daar, is een bedrag nodig van € 300.000. Via crowdfunding wordt geprobeerd dit bij elkaar te krijgen. Je kan grote, maar ook kleine bedragen doneren via de website van de Historische Vereniging Oud Leiden.

In zijn slotwoord bedankt Wilbert Hettinga alle sprekers en ook de gastheer voor de financiële bijdrage in onze kosten. Dan is het tijd voor de borrel en groepjes kunnen de school bezoeken en daar vragen stellen aan de sprekers.

Ger Koper en Peter Boot, secretaris Erfgoedcafé Leiden.

Bent u geïnteresseerd in erfgoed, kijk dan eens op de webpagina erfgoedcafeleiden.nl en meldt u zich aan om op de hoogte gehouden te worden van nieuwe Café’s.

Dit artikel is in iets gewijzigde vorm verschenen in het wijkmagazine Morsetekens.